Sklep
Książki w postaci elektronicznej (format .pdf ) dostępne w 24 h
Blog Podatkowy Referat
Odsetkowe rozliczenia 14
Odsetkowe rozliczenia

Czy odsetki za zwłokę nalicza się od całej zaległości ciążącej na podatniku, czy też od każdego zobowiązania niezapłaconego w  terminie lub raty podatku niezapłaconej w terminie? Czy pobrać odsetki za zwłokę, gdy odsetki naliczone od raty podatku są niższe od kwoty 8,70 zł, ale naliczone od sumy rat przekraczają kwotę 8,70 zł? Czy zaliczyć odsetki z dokonanej częściowej wpłaty podatku lub opłaty, gdy odsetki za zwłokę od tej części zaległości są niższe niż 8,70 zł?

Spójrzmy na odpowiedzi na powyższe pytania zobrazowane praktycznym liczbowym przykładem.

 

Odsetki za zwłokę nalicza się od podatku/raty podatku, a nie sumy wszystkich podatków/rat podatków

Aktualnie stawka odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych wynosi 8 % kwoty zaległości w  stosunku rocznym (obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 4 stycznia 2016 r. w  sprawie stawki odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych, obniżonej stawki odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych oraz podwyższonej stawki odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych (M. P. poz. 20)).

Wzór do ustalenia odsetek za zwłokę określa § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 sierpnia 2005 r. w sprawie naliczania odsetek za zwłokę oraz opłaty prolongacyjnej, a także zakresu informacji, które muszą być zawarte w rachunkach (Dz. U. Nr 165, poz. 1373 z późn. zm.).

 

Odsetki za zwłokę są naliczane według wzoru:

     Kz x L x O

-------------------- = On = Opz

          365

gdzie poszczególne symbole i liczby oznaczają:

Kz -     kwotę zaległości,

L -       liczbę dni zwłoki,

O -       stawkę odsetek za zwłokę w  stosunku rocznym,

365 -    liczbę dni w  roku,

On -     kwotę odsetek,

Opz -   kwotę odsetek po zaokrągleniu.

Odsetki za zwłokę naliczane są od zaległości podatkowych (czyli podatku niezapłaconego w terminie płatności albo raty podatku niezapłaconej w  terminie płatności), stosownie do brzmienia art. 53 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa. Odsetki są zatem naliczanego od każdego zobowiązania niezapłaconego w terminie (opłata skarbowa, opłata targowa, opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi), a jeżeli zobowiązanie podatkowe płacone jest w ratach (podatek od nieruchomości, podatek rolny, podatek leśny, podatek od środków transportowych) od każdej niezapłaconej raty.

 

Zasada nienaliczania odsetek do 8,70 zł dotyczy podatku/raty, a nie sumy zaległości

Art. 54 ustawy Ordynacja podatkowa wymienia przypadki, w  których w  drodze wyjątku od zasady nie nalicza się odsetek za zwłokę mimo powstania zaległości podatkowej. Zgodnie z art. 54 § 1 pkt 5 ww. ustawy, odsetek za zwłokę nie nalicza się, jeżeli wysokość odsetek nie przekraczałaby trzykrotności wartości opłaty pobieranej przez operatora wyznaczonego w  rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe za traktowanie przesyłki listowej jako przesyłki poleconej.

Operatorem wyznaczonym do świadczenia usług powszechnych na lata 2016-2025 jest Poczta Polska S.A (decyzja Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej Nr DRP.WKP.710.2.2015.26,27 z 30 czerwca 2015 r.). Opłata pobierana przez operatora wyznaczonego za traktowanie przesyłki listowej jako przesyłki poleconej wnosi 2,90 zł, natomiast trzykrotność opłaty to 8,70 zł.

Nie wpłaca się zatem odsetek, których kwota (przed zaokrągleniem do pełnych złotych) nie przekracza 8,70 zł.

Ministerstwo Finansów pismem Dyrektora Departamentu Systemu Podatkowego z dnia 18 października 2005 r. nr SP1-751/8012-153/2570/05/JL w  sprawie nienaliczania odsetek za zwłokę wyjaśniło, że w  odniesieniu do zobowiązań podatkowych płaconych zgodnie z przepisami prawa podatkowego w  ratach, odsetki za zwłokę są naliczane odrębnie dla każdej zaległej raty podatku od dnia następującego po dniu upływu terminu płatności tej raty. Z tego względu podstawą do naliczania odsetek za zwłokę przy wpłacie kilku zaległych rat podatku, powinny być poszczególne zaległe raty podatku, a nie suma tych rat. Tak więc, przepis art. 54 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, powinien być stosowany w  odniesieniu do poszczególnych zaległych rat podatku.

Przykład

Podatnik posiada zaległości II i III raty 2017 r. podatku od nieruchomości. Odsetki za zwłokę wynoszą w  dniu zapłaty od II raty 6,21 zł, od III raty 3,86 zł. Suma odsetek od zaległości na dzień dokonania wpłaty wynosi 10,07 zł. Suma odsetek za zwłokę przekracza 8,70 zł, ale odsetki za zwłokę od poszczególnych rat są niższe niż 8,70 zł, zatem nie nalicza się odsetek za zwłokę i nie pobiera ich przy dokonaniu wpłaty.

 

Wpłata niższa niż suma zaległości i odsetek za zwłokę podlega proporcjonalnemu rozliczeniu

Jeżeli podatnik wpłaci kwotę nieodpowiadającą sumie zaległości podatkowej i przypadających do dnia zapłaty odsetek za zwłokę, dokonana wpłata jest rozliczana zgodnie z art. 55 § 2 Ordynacja podatkowa. Zgodnie z tym przepisem, wpłatę zalicza się proporcjonalnie na poczet kwoty zaległości podatkowej oraz kwoty odsetek za zwłokę w stosunku, w  jakim, w  dniu wpłaty, pozostaje kwota zaległości podatkowej do kwoty odsetek za zwłokę. Zarówno zobowiązany do zapłacenia zaległości wraz z odsetkami, jak i organ podatkowy nie mogą zmieniać "proporcji" określonych w  tym przepisie.

 

Proporcja kwoty zaległości i odsetek za zwłokę naliczana jest wg poniższych wzorów:

   Kw x Kz

---------------- = Kzp

   Kz + On

gdzie poszczególne symbole oznaczają:

Kz -     kwotę zaległości,

Kw -    kwotę wpłaty,

Kzp -   kwotę zaległości proporcjonalną,

On -     kwotę odsetek,

 

   Kw x On

---------------- = Onp

   Kz + On

gdzie poszczególne symbole oznaczają:

Kz -     kwotę zaległości,

Kw -    kwotę wpłaty,

On -     kwotę odsetek,

Onp -   kwotę odsetek proporcjonalną

Wyliczoną kwotę zaległości i odsetek z dokładnością do 4 miejsc po przecinku, zaokrągla się zgodnie z zasadą matematyczną do grosza do dwóch miejsc po przecinku. Końcówkę (trzecią i czwartą cyfrę po przecinku) wyliczonej kwoty poniżej 50 groszy pomija się. Natomiast końcówkę (trzecią i czwartą cyfrę po przecinku) wyliczonej kwoty, gdy jest równa lub wyższa od 50 groszy zaokrągla się w  górę.

Przykład

Podatnik zalega z I ratą 2017 r. podatku od nieruchomości płatną do 15 marca 2017 r. w kwocie 410 zł. Podatnik dokonał wpłaty w  dniu 9 października 2018 r. w  kwocie 200 zł. Odsetki należne na dzień wpłaty wynoszą 51,49 zł.

Proporcjonalne rozliczenie dokonanej wpłaty:

Kwota zaległości proporcjonalna do wpłaty: (200 x 410)/461,49 = 177,69 zł

Odsetki za zwłokę proporcjonalne do wpłaty: (200 x 51,49)/461,49 = 22,31 zł

 

Odsetki za zwłokę należne przy wpłacie częściowej bez wyjątków

W przypadku wpłaty części zobowiązania (części raty) po terminie płatności do kwoty wpłaconej należności winny być doliczone należne odsetki za zwłokę na dzień dokonania wpłaty. Jeżeli wpłata nie obejmuje należnych odsetek za zwłokę wówczas podlega rozliczeniu proporcjonalnemu, zgodnie z art. 55 § 2 ustawy Ordynacja podatkowa, na należność główną i odsetki za zwłokę.

W  przypadku, gdy odsetki za zwłokę od części wpłaty są niższe od kwoty 8,70 zł również podlegają pobraniu. Odsetki za zwłokę nalicza się bowiem od całej zaległości podatkowej, a nie od zaległości podzielonej na części. Oznacza to, że jeżeli odsetki od całej zaległości przekraczają wysokość 8,70 zł powinny być naliczone nawet wtedy, gdy dla poszczególnych części zaległości wpłacanych przez podatnika kwota odsetek będzie niższa od 8,70 zł.

W  przypadku, gdy odsetki za zwłokę od części wpłaty są niższe od kwoty 8,70 zł również podlegają pobraniu. Odsetki za zwłokę nalicza się bowiem od całej zaległości podatkowej, a nie od zaległości podzielonej na części. Oznacza to, że jeżeli odsetki od całej zaległości przekraczają wysokość 8,70 zł powinny być naliczone nawet wtedy, gdy dla poszczególnych części zaległości wpłacanych przez podatnika kwota odsetek będzie niższa od 8,70 zł.

W tym zakresie WSA w  Gdańsku w  wyroku z 20 grudnia 2017 r. I SA/Gd 626/17 stwierdził, że jednoznacznego podkreślenia wymaga, że zaległością podatkową jest cała kwota niezapłaconego podatku a nie każda wpłacana przez skarżącego częściowa wpłata na tę zaległość. W wyniku częściowej wpłaty, pomimo nieprzekroczenia kwoty, o której mowa w przepisie art. 54 § 1 pkt 5 ustawy Ordynacja podatkowa, powstały odsetki za zwłokę będące następstwem powstania zaległości podatkowej. Stało się tak wobec nieuiszczenia podatku w ustawowym terminie płatności. Zatem, podatnik zobowiązany był naliczyć i wpłacić nie tylko należność główną, ale i odsetki od niej. W przeciwnym przypadku mogłoby dojść do sytuacji wielokrotnego dokonywania wpłat kwot stanowiących tylko należność główną, gdyż od niewielkiej kwoty wpłaty nie powstałyby odsetki przekraczające wartość, o której mowa w przepisie art. 54 § 1 pkt 5 ustawy Ordynacja podatkowa. W takiej sytuacji podatnik nigdy nie uregulowałby odsetek od częściowej wpłaty dokonanej po terminie.

Przykład

Podatnik zalega z I ratą 2018 r. podatku od środków transportowych płatną do 15 lutego 2018 r. w  kwocie 1200 zł. Podatnik dokonał wpłaty w  dniu 9 października 2018 r. w  kwocie 100 zł. Odsetki należne na dzień wpłaty wynoszą 41,38 zł. Odsetki od części wpłaconej raty wynoszą 5,17 zł. Pomimo tego, że odsetki za zwłokę od części wpłaty są niższe od kwoty 8,70 zł to podlegają pobraniu z uwagi na to, że kwota odsetek od całej zaległości na dzień wpłaty przekracza kwotę 8,70 zł.

 

Komentarze do wpisu (14)

25 marca 2019

Naczelnik US wyegzekwował zaległość w opłacie za gospodarowanie odpadami komunalnymi: kwotę główną, koszty up. oraz odsetki (35,00). Problem w tym że ja tych odsetek w systemie nie widzę. Co mam więc zrobić bo znam dwie szkoły, jedna mówi że odsetki te zaksięgować i powstanie nadpłata którą albo zwracamy albo księgujemy na inne zaległości a druga mówi o dokonaniu sporządzenia korekty dodatniej gdzie tworzymy odsetki na kwotę wyegzekwowaną. Która z tych zasad jest prawidłowa i w jakich przepisach mogę znaleźć uzasadnienie stosowania takiej metody.

27 marca 2019

Druga. Odsetki są należne.

28 marca 2019

Tak, ale nawet w tym przypadku gdy np : Każda z rat wynosiła 26,00 zł. rata 1 – term. płat. 15.06.2015; rata 2 – term. płat. 15.08.2015; rata 3 – term. płat. 15.10.2015; rata 4 – term. płat. 15.12.2015; rata 5 – term. płat. 15.02.2016 i w żadnej z tych rat odsetki nie przekroczyły 8,70 zł więc tych odsetek ja nie mam w systemie (system Korelacja) a zostały ściągnięte w dniu 12.03.2019 od dłużnika przez NUS.

1 kwietnia 2019

Tak. Odsetki od zaległości ściągane w trybie egzekucji administracyjnej są należne w każdej wysokości (z zaokrągleniem do 10 gr). W ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie ma przepisu o nieściąganiu odsetek do określonej kwoty. Jedynie w trybie zapłaty dobrowolnej (Ordynacja podatkowa) obowiązuje zasada nienaliczania odsetek do 8,70 zł.

10 kwietnia 2019

Pani Agato, proszę o podpowiedź. Spółka złożyła korekty deklaracji na podatek od nieruchomości za lata 2017, 2018 i 2019. Wraz z korektami składa wniosek o zwrot nadpłaty wraz z odsetkami. Wpłaty w latach 2017 i 2018 dokonywane były po terminach płatności wraz odsetkami. Pytanie. Czy nadpłatę mamy zwracać z tymi zapłaconymi odsetkami, które były należne na dzień wpłaty. Z góry dziękuję za podpowiedź.

10 kwietnia 2019

Spółka wnioskuje o zwrot nadpłaty w całości natomiast nie zapłaciła podatku za rok 2019. Czy wydając postanowieniu o zaliczeniu nadpłaty zaliczyć ją tylko na zaległość czy również na bieżące zobowiązanie podatkowe?

18 kwietnia 2019

Tak, odsetki też stanowią nadpłatę - art. 72 par.2 pkt 1 OP.

18 kwietnia 2019

Również na bieżące zobowiązania - art. 76 OP.

29 sierpnia 2019

chciałam nawiązać do tematu poruszonego przez Kaśkę (chodzi o wpłaty z US i księgowanie zgodnie z dyspozycją na odsetki, których ja w systemie nie widzę a na tytule wykonawczym który wystawialiśmy też nie były naliczone) do tej pory księgowaliśmy zgodnie z dyspozycją na odsetki, których nie było. Ale dowiedziałam się, od koleżanki po szkoleniu, że jeżeli nie ma odsetek to nie mogę na nie księgować tylko wszystko na należność główną, wspomniała Pani, że zwolnienie wynika z ordynacji podatkowej (do 8,70 zł) w trybie wpłaty dobrowolnej? czy może Pani troszkę bardziej rozwinąć temat? bo co jeżeli się trafi ktoś, kto będzie chciał wytłumaczenia na każdy zaksięgowany grosz a wg ordynacji do 8,70 nie nalicza się?

16 września 2019

Zasada nie naliczania odsetek za zwłokę do 8,70 zł dotyczy zapłaty dokonywanej przez podatnika przed wszczęciem egzekucji. Do wpłat w trybie np. ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zasada z art. 54 par. 1 pkt 5 OP nie ma zastosowania.

23 września 2019

Mam pytanie odnośnie art. 54 par. 1 pkt 3 OP. Czy jeżeli organ odwoławczy wydał decyzję w ciągu 2 miesięcy tj. odebranie odwołania przez SKO 12.07.2019 r. - wydanie decyzji przez SKO 11.09.2019 r. to należy odsetki za zwłokę naliczyć normalnie? Czy jednak należy brać pod uwagę datę doręczenia decyzji podatnikowi i wtedy nie naliczać odsetek za okres od dnia następnego po upływie terminu, o którym mowa w art. 139 par. 3 do dnia doręczenia decyzji podatnikowi?

1 października 2019

Tak, odsetki należy liczyć bez okresu wyłączenia, decyzja została wydana w terminie.

4 października 2019

Dzień dobry, mam pytanie z jakich przepisów wynika obliczanie odsetek do 4 miejsca po przecinku? I co za tym idzie, że 3i4 cyfrę pomija sie w kwotach ponizej 50 groszy a powyzej zaokrągla się w górę? Zgodnie z art. 63 par. 1 op odsetki zaokrągla się do pełnych złotych tak, że te wynoszące poniżej 50 gr zaokrągla się w dół, a te ktore wynoszą 50 gr i więcej w górę. Ale nie potrafię nigdzie znaleźć przepisu mówiącego o tym 3i4 miejscu po przecinku. Mam przypadek że odsetki wynoszą 15,4992 pln, bylam pewna, że najpierw zaokrągla się tą ilość do groszy czyli 15,50 a następnie do pełnych złotych. Kalkulator odsetkowy pokazał mi jednak, że należną kwota odsetek jest kwota 15 pln, a nie 16.Tak trafiłam na ten artykuł, ale nigdzie nie potrafię odnaleźć potwierdzenia tego faktu w przepisach. Z góry dziękuję za odpowiedź.

30 października 2019

Przy 3 i 4 cyfrze korzysta się z tego samego rozwiązania co przy 1 i 2. Przepisy OP odnoszą się wyłącznie do 1 i 2 cyfry w ślad za obowiązującą jednostką monetarną.

do góry
Sklep jest w trybie podglądu
Pokaż pełną wersję strony
Sklep internetowy od home.pl